بسم الله الرحمن الرحیم
انا لله و انا الیه راجعون
با تأسف و اندوه تمام، امروز دُرّ یتیم نجف و گوهر بیهمتای فقاهت و اجتهاد آیت الله العظمی محمداسحاق فیاض را از دست دادیم.
آیت الله فیاض خورشید فروزان منظومه مرجعیت معاصر شیعه و کوهی از دانش و معرفت دینی و ستون استوار و محکم حوزه هزارساله «مکتب نجف» بود که حداقل بیش از 50 سال تدریس در سطح عالی و پژوهش در همه رشتههای علوم دینی مخصوصا فقه و اصول فقه و تربیت صدها شاگرد دانشمند، بخشی از کارنامه علمی او بود.
او که در دامن مکتب نجف رشد کرده و از خرمن پربار معارف آن، دانش آموخته و 65 سال پیش و در سنین جوانی، به مرحله «اجتهاد» گام گذاشته و علیرغم حسادت کوتهبینانِ تنگنظر، «نور چشم» زعیم حوزه یعنی استاد خود آیت الله خویی شده بود، سرانجام با مجاهدت طولانی و خستگیناپذیر علمی، دَین خود به نجف را ادا کرده و این مکتب را پربارتر ساخت و به تاج افتخار علمی آن تبدیل شد و امروز بعد از 96 سال عمر پربرکت، به ابدیت پیوست.
در کنار دهها کتاب علمی، دایره المعارف 15 جلدی المباحث الاصولیه و دوره 10 جلدی تعالیق مبسوطه در فقه و دوره 5 جلدی محاضرات فی اصول الفقه نشان دهنده پهنا و ژرفای دانش آن بزرگمرد است. قلم رسا و بیان شیوا و ابتکار و خلاقیت علمی و ورود به مباحث و مسایل مستحدثه و فتواهای نواندیشانه از ویژگیهای بارز او بود.
این جانب افتخار داشتم که سه اثر ایشان در مورد مسائل مستحدثه فقهی: 1- جایگاه زن در نظام سیاسی اسلام، 2- 101 سؤال و جواب پیرامون حقوق مالکیت فکری، 3- مسائل طبی از نگاه فقه اسلامی را به زبان فارسی ترجمه کنم. این چند کتاب نشان میدهد که آیت الله فیاض نسبت به مسایل جدید و نیازهای امروزین جامعه با چه دیدی ژرف و نوگرایانه میاندیشید و شجاعانه و تابوشکنانه فتوا میداد.
رحلت غمانگیز این مجتهد دُرّدانه دهقانزاده و اسوه تقوا، پارسایی، فضیلت و معرفت را به حوزات علمیه، مراجع عالیقدر تقلید، مسلمانان جهان و مردم افغانستان و مخصوصا به فرزند ارشد ایشان برادر گرانقدرم شیخ محمود فیاض و خانواده معظم و همه شاگردان، دوستان و مقلدان آن مرحوم تسلیت میگویم و برای روح بزرگ او رحمت واسعه الهی و آرامش جاویدانه در ملکوت اعلا و برای همه بازماندگان، پاداش و شکیبایی میطلبم.
سرور دانش
رئیس حزب عدالت و آزادی افغانستان
14/3/ 1405
